UV-C straling
De onderzoekers Arthur Downes en Thomas P. Blunt ontdekten al in 1878, dat microorganismen zich onder voldoende zonnestralen niet verder kunnen vermenigvuldigen. (“On the influence of light upon protoplasm”, proc. Roy. Soc. 28, 199 – 213, 1878) Pas veel later herkende men een specifieke golflengteafhankelijheid met een reactiemaximum voor het bereik 250 tot 270nm, als deel van UV-straling uit het korlgolfige C-deel (UVC).
Een preciese uitleg over dit fenomeen liet lange tijd op zich wachten en kon uiteindelijk eerst in de 60er jaren, na de ontdekking en exploratie van de DNS, gegeven worden.
UV-C stralen zijn gevaarlijk voor mens en dier omdat deze alle bacteriën doodt welke in de UV-C straal komen. UV-C wordt voornamelijk gebruikt om water, lucht of materialen te ontsmetten.
UV-C straling wordt hier behandeld omdat deze wenselijk kan zijn indien met een grote waterparij heeft voor reptielen en/of vissen. Er wordt hier gebruik gemaakt van een zogeheten UV-C filter.
Bij UVC-filtering is er altijd een pomp aanwezig in de waterbak, of aquarium. Hiermee wordt het water via een slang naar de UVC-unit gepompt. In deze UVC-unit stroomt het water langs een lamp die ultraviolette straling afgeeft. De UV-lamp (UV-C stralen) doodt algen en bactieriën, omdat de chromosomen van deze organismen niet bestand zijn tegen de UV-stralen. Een UV-C filter zorgt voor een efficiënte en milieuvriendelijke wijze van schoon, fris en helder water in combinatie met een mechanisch of biologisch filter.Via een andere slang stroomt het water weer terug naar de waterbak, aquarium of extern filter. Een UVC-unit heeft netspanning nodig om te kunnen werken. Het wattage van de lamp loopt voor de meeste waterpartijen uiteen van 7 tot 55 watt. Een UVC-filter staat buiten de waterbak of aquarium. Een UV-C filter dient altijd voor het externefilter geplaatst te worden.
Er bestaan ook biologische filters waarin een UVC-lamp is ingebouwd. Ook een combinatie van pomp, biologisch filter en UVC-unit is mogelijk. Voordeel hiervan is dat alle onderdelen in één apparaat zijn ondergebracht.
Voor welke waterbakken/aquaria is UVC-filtering noodzakelijk?
Een goed gebouwde en ingerichte waterbak of aquarium heeft geen UVC-filter nodig om helder te blijven. Via de biologische waterkringloop houden de zuurstofplanten en de bacteriën de waterpartij helder.
In veel waterbakken/ aquaria wordt het biologisch evenwicht dat het water helder houdt echter regelmatig verstoord. De waterbak wordt dan groen en troebel, als gevolg van zweefalgen die in de waterbak/aquarium gaan groeien. Vaak kan behandeling met een antizweefalgmiddel zulke waterpartijen weer eenvoudig helder maken.
Als een waterbak of aquarium echter meerdere keren per jaar groen wordt, of niet meer reageert op een behandeling met een antizweefalgmiddel, is het verstandig een UVC-filter bij de waterbak/aquarium te plaatsen. Hiermee kunnen hardnekkig groene bakken weer kraakhelder gemaakt worden.
Ook koivijvers en bakken worden meestal voorzien van een UVC-filter.
Waarom is UVC-straling kiemdodend?
De kortgolfige en energierijke UVC-stralen worden door bepaalde gedeelten van de DNS geabsorbeerd waardoor een photochemische verandering begint. Er is dan sprake van eensoort aaneenschakeling en vastverplakking tussen twee naast elkaar liggende informatiedragers(basissen). Door het aaneenschakelen worden de basissen voor het kopieërproces onbruikbaar verklaard; De nodige informatiedoorgave is niet meer gegeven.
De cel sterft af zogauw het aantal informatiestoringen voor een bepaald soort organisme een zeker kritisch niveau bereikt. Zo sterft de cel dus zonder de mogelijkheid gehad te hebben, zich te vermenigvuldigen. Dus worden kiemen in de eigenlijke zin volgens dit principe niet echt afgedood! Veelmeer worden ze inactief gemaakt waardoor ze tegelijkertijd gehinderd worden door celdeling een kritisch potentiaal op te bouwen.
